Μουσική άσκηση φωνολογικής ενημερότητας

Η γλώσσα είναι ένας κοινός κώδικας επικοινωνίας συνεχώς εξελισσόμενος και ταυτόχρονα ένα πολυσύνθετο σύστημα που έχει άμεση σχέση με τον τρόπο και το σκοπό της επικοινωνίας.
Διακρίνεται στο λόγο και την ομιλία. Τα κύρια επίπεδα της ανθρώπινης γλώσσας σύμφωνα με τους Bloom και Lahey (1978) είναι τα εξής 3: 

>μορφή (φωνολογία, μορφολογία, σύνταξη), 
>περιεχόμενο (σημασιολογία) 
>χρήση (πραγματολογία)

Μέχρι την ηλικία των 6 ετών παρατηρείται ραγδαία εξέλιξη και στα τρία αυτά επίπεδα.
Η Φωνολογία ασχολείται με τους φθόγγους. Τους ήχους δηλαδή που χρησιμοποιούμε με σκοπό να εκφράσουμε σημασίες.
Η Φωνητική εξετάζει τους ήχους που παράγει ο άνθρωπος μέσω φωνητικών οργάνων. 
Το Φώνημα είναι οι μεμονωμένοι φθόγγοι που λειτουργούν μέσα στο φωνολογικό σύστημα και έχουν «διαφοροποιητική αξία».

Η Μεταγλωσσική ικανότητα του ατόμου είναι η συνειδητή γνώση των δομικών στοιχείων της γλώσσας και αφορούν στη φωνολογία, στη σύνταξη και στη μορφολογία (μεταφωνολογικές, μετασυντακτικές, μετασημασιολογικές).

Η Φωνολογική ενημερότητα είναι μία σύνθετη μεταγλωσσική δεξιότητα.

Δεξιότητες φωνολογικής ενημερότητας 

Ανάλυση                                                 Αφαίρεση 
Σύνθεση                                                 Αντιστροφή 
Διάκριση                                                Απομόνωση


Φωνολογική ενημερότητα(phonological awareness) είναι η ικανότητα του ατόμου σχετικά με την φωνολογική δομή του προφορικού λόγου, με τρόπο τέτοιο ώστε να είναι σε θέση να τον αναλύει στα επιμέρους συστατικά, να μπορεί να αντιληφθεί τους ήχους και να είναι σε θέση να χειρίζεται με ευελιξία τα επιμέρους αυτα μέρη του λογου με τα αντίστοιχα σύμβολα του γραπτού λόγου.

Μία ευχάριστη δραστηριότητα φωνολογίας είναι ακούγοντας και τραγουδώντας με το παιδί το 'Ο ψίλος μας ο φίλος μας' να βγάζουμε κάθε φορά από το πάτωμα-τραπέζι την τελευταία φωνούλα που λείπει από το τραγούδι έως ότου δεν μείνει καμία κάρτα.

#Γράφουμε τις λέξεις όπως διαβάζονται με τα φωνήματα#







Στο πάτωμα της τάξης μας είναι ένας ψύλλος (δις)
μας αρέσει ο ψύλλος μας κι ας μην είναι φίλος μας(δις)
Στο πάτωμα της τάξης μας είναι ένας ψύλλο (δις)
μας αρέσει ο ψύλλο μας κι ας μην είναι φίλο μας(δις)
Στο πάτωμα της τάξης μας είναι ένας ψύλλ (δις)
μας αρέσει ο ψύλλ μας κι ας μην είναι φίλ μας(δις)
Στο πάτωμα της τάξης μας είναι ένας ψύ (δις)
μας αρέσει ο ψύ μας κι ας μην είναι φί μας(δις)
Στο πάτωμα της τάξης μας είναι ένας ψ (δις)
μας αρέσει ο ψ μας κι ας μην είναι φ μας(δις)
Στο πάτωμα της τάξης μας είναι ένας …. (δις)
μας αρέσει ο …. μας κι ας μην είναι …. μας(δις)
Στο πάτωμα της τάξης μας ήταν ένας ….

Ακούστε το τραγούδι εδώ https://drive.google.com/file/d/0B0p3jsO4UDOacTNCOVZ5THpPaTQ/edit



Μαρία Κωνσταντινοπούλου
Συστημική ψυχοθεραπεύτρια
Ειδική παιδαγωγός
MsC in Child psychology